Γιάννης Μακριδάκης: Έλεος με το αντίγραφο του πίνακα της Σφαγής της Χίου
Το ζήσαμε λοιπόν και αυτό! Σοβαροί υποτίθεται άνθρωποι, άρχοντες του τόπου και σκεπτόμενοι πολίτες να ασχολούνται εδώ και τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα με το ότι δεν βρίσκεται ως έκθεμα μέσα στο ανακαινισμένο βυζαντινό μουσείο μας ένα αντίγραφο πίνακα του 19ου αι!!! Ή πώς από ένα φαιδρό αίτημα μπορεί να δημιουργηθεί τόσο μεγάλος ντόρος, μια ακόμα επιβεβαίωση της σοφής λαϊκής ρήσης πως οι άδειοι γκαζοντενεκέδες κάνουνε φασαρία.
Ναι λοιπόν, δυστυχώς είμαι πλέον βέβαιος. Η ζωή στο νησί, τα ζητήματα που τίθενται προς δημόσιο προβληματισμό και οι αντιλήψεις που εκφράζονται από τους υποτίθεται σοβαρούς άρχοντες και ασχολούμενους με τα κοινά δεν έχουν προχωρήσει ούτε βήμα από την εποχή που η Χίος εντάχθηκε στο νεοελληνικό κράτος. Λες και διαιωνίζεται γονιδιακά η κενότητα του νου στις τάξεις των πολιτικών προσώπων του τόπου. Κατάρα, δε μπορείτε να πείτε.
Όλα λοιπόν ξεκινήσανε από ένα, επαναλαμβάνω, φαιδρό αίτημα πολιτικού προσώπου που κατά την επίσκεψή του στο βυζαντινό μουσείο είδε ότι λείπει το αντίγραφο του πίνακα της Σφαγής, το οποίο ήτανε κάποτε ΑΠΟΘΗΚΕΥΜΕΝΟ εκεί μαζί με χίλια δυο άλλα αντικείμενα, όταν το Τζαμί έπαιζε το ρόλο της ΑΠΟΘΗΚΗΣ της 3ης ΕΒΑ, σκέφτηκε λοιπόν το πολιτικό πρόσωπο, τι να κάνω για να δημιουργήσω ντόρο και να γίνει αισθητή η παρουσία μου, μιας και έχω σιωπήσει πολύν καιρό και θα μ’ έχουν ξεχάσει, ας φωνάξω για το αντίγραφο. Πολιτικό πρόσωπο είναι αυτό, τη δουλειά του έκανε. Και ώ του θαύματος, όλοι μπήκανε στο παιχνίδι! Όσοι λαϊκιστές εκ των Αρχών και του Τύπου, σπεύσανε αμέσως, βρήκανε έδαφος γόνιμο για να σπείρουνε την ημιμάθειά τους. Και άρχισε μια διελκυστίνδα δημοσιευμάτων, επιστολών προς τα Υπουργεία και αντιπαραθέσεων που δυστυχώς είναι μόνο για γέλια και για κλάματα διότι δείχνουνε το επίπεδο των προβληματισμών μας ως κοινωνία. Είναι αυτό που λέει ο λαός «εδώ ο κόσμος καίγεται…».
Και επειδή δεν είναι διόλου σοβαρά αυτά τα πράγματα,
επειδή το αντίγραφο του πίνακα δεν έχει καμία θέση μέσα στο Βυζαντινό Μουσείο,
επειδή ούτε καν ο πρωτότυπος πίνακας δεν θα είχε θέση μέσα εκεί,
επειδή μπορώ κι εγώ να βγω αύριο και να ξεσηκώσω τον κόσμο διότι εκείνη η γοργόνα – ακρόπρωρο από το καΐκι του Σπόρτη που ήτανε κι αυτή αποθηκευμένη μέσα στο Τζαμί πρέπει να ξαναμπεί και να εκτίθεται, θα μου πείτε δεν είναι το ίδιο, ο πίνακας, έστω και αντίγραφο, είναι συμβολικός, τον Σπόρτη από τη Λαγκάδα και το καΐκι του με την υπέροχη σκαλιστή γοργόνα – ακρόπρωρο ποιος τον ξέρει,
επειδή όμως όλες αυτές οι αντιδράσεις γύρω από θέματα πάσης φύσεως συμβολισμών παραπέμπουν σε μεσαίωνα
επειδή όσες συνωμοσίες και να παίζονται κάθε λεπτό στον πλανήτη, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να απασχόλησε κάποιον εκ της απέναντι χώρας η έκθεση ή όχι του αντιγράφου στο βυζαντινό μουσείο της Χίου,
επειδή όλη αυτή η πρεμούρα ότι όλοι συνωμότησαν εναντίον μας, ότι οι εντολές απομάκρυνσης του αντιγράφου ήρθανε από πολύ άνωθεν, ότι ασχολήθηκαν το τουρκικό και το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών και διάφορες τέτοιες μπουρδολογίες, εκφράζονται μονάχα λόγω του ότι ως απαίδευτοι χωρικοί έχουμε πάρει τον εαυτό μας πολύ στα σοβαρά και δε βλέπουμε το μαύρο μας το χάλι και την παρακμή μας
τέλος, επειδή η ενασχόληση με ανούσια θέματα μαρτυρά είτε το ανούσιον του χαρακτήρα μας είτε ότι όλα τα ουσιώδη τα έχουμε επιλύσει και για να μη βαριόμαστε το ρίξαμε στην πρέφα και κάνουμε και ντόρο παίζοντας
για όλους αυτούς τους λόγους λοιπόν εκλιπαρώ έλεος.
Το αντίγραφο της Σφαγής δεν έχει καμία απολύτως θέση μέσα σε ένα βυζαντινό μουσείο. Αν δε θέλετε να είναι σε αποθήκη βάλτε το στη Σκοτεινή Φυλακή που είναι και πολύ σχετική με το θέμα του, βάλτε το εν τέλει στην Αίθουσα Αναμονής Επιβατών ή μέσα στο Τελωνείο για να μπείτε και στο μάτι των απέναντι που διατάξανε να μην εκτίθεται (!), επιτέλους όμως σταματήστε να εκθέτετε το νησί με τέτοιου επιπέδου διαβουλεύσεις και αιτήματα προς τους Υπουργούς. Είναι ντροπή, και στο μέλλον αν υπάρξει κάποιο σοβαρό ζήτημα κανένας δε θα μας δίνει σημασία.
Το κείμενο γράφτηκε όπως γράφτηκε, δείχνοντας δηλαδή το πραγματικό συναίσθημα οργής, δίχως να καλλωπιστεί, μόνο και μόνο για να μείνει στην ιστορία του χιώτικου τύπου, για χρήση μελλοντικών μελετητών, ότι υπήρξανε και άνθρωποι στη σημερινή εποχή που εξοργιστήκανε με όλη αυτή τη γελοιότητα
Γιάννης Μακριδάκης
«Έλεος;;» – Σφαγή της Χίου: «Κανένα έλεος!»
Απασχολεί ή όχι;;
Θα ήθελα να ρωτήσω το συγγραφέα του άρθρου αφού «δεν υπάρχει καμία περίπτωση να απασχόλησε κάποιον εκ της απέναντι χώρας η…» Σφαγή της Χίου, θα συμπληρώσω εγώ μιας που όπως συμφωνεί και αυτός, ο πίνακας «είναι συμβολικός» και τη Σφαγή συμβολίζει (και άρα η Σφαγή «δεν υπάρχει καμία περίπτωση να απασχόλησε κάποιον εκ της απέναντι χώρας…»), για ποιο λόγο μέσα σε αυτή την «καμιά περίπτωση» βρέθηκε ο αρμόδιος για το νησί μας τούρκος πρόξενος, σχετικά πρόσφατα, και απαίτησε την «εξάλειψη» των οστεοφυλακίων προφορικά και γραπτά των επιγραφών «έργα οθoμανών» που βρίσκονται σε αυτά, στη Νέα Μονή και στον Άγιο Μηνά;;
Στο κάτω-κάτω αν αφαιρεθεί ο «συμβολισμός» τους, και σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, δεν πειράζει κανέναν η «έκθεση» τους, τότε δεν είχε λόγο να έρθει αφού έτσι κι αλλιώς, βρε αδερφέ, «φιλαράκια» είμαστε!..
Επειδή όμως η Σφαγή υπάρχει «περίπτωση να απασχόλησε κάποιον εκ της απέναντι χώρας», μιας που αποδεικνύεται από το πρόσφατο αίτημα απαίτηση του τούρκου προξένου της Ρόδου προς το Νομάρχη Χίου, το οποίο να υπενθυμίσω, και σύμφωνα με την επιστολή του προξένου, προήλθε μετά από πιέσεις του «τουρκικού τύπου» στον οποίο το θέμα έβρισκε «μεγάλη ανταπόκριση» (και άρα η «περίπτωση να απασχόλησε κάποιον εκ της απέναντι χώρας» αυξάνεται σε μεγάλο βαθμό ) αφού:
«Οι επιτροπές και επισκέπτες οι οποίοι έρχονται στο νησί σας αντιδρούν στο επίγραμμα αυτό, το οποίο βρίσκουν αντίθετο…».
13 ερωτήματα
Θέλω να ρωτήσω τον αρθρογράφο:
α) Δεν γνώριζε το θέμα της επιστολής του προξένου που απασχόλησε για μέρες τον τοπικό τύπο και πήρε και πανελλήνια έκταση;
β) Δεν γνωρίζει ότι οι τούρκοι στο παρελθόν έχουν δημιουργήσει θέμα σε διεθνείς εκθέσεις ζωγραφικής όπου συμμετείχε ο γνήσιος πίνακας του Ντελακρουά, απειλώντας ότι η αντιπροσωπεία τους θα αποσυρθεί αν δεν κατεβεί αυτός ο πίνακας, για να πάρουν την αξιοπρεπή απάντηση από τους Γάλλους «ο πίνακας δεν κατεβαίνει!»;
γ) Δεν γνωρίζει ότι το θέμα του αντιγράφου έχει πάρει πρωτοφανείς διαστάσεις πανελλήνια, έχοντας δημοσιευθεί από δεκάδες -αν όχι εκατοντάδες sites- στο διαδίκτυο; Όλοι αυτοί λένε «διάφορες τέτοιες μπουρδολογίες» και είναι «φαιδροί» ή μήπως είναι κι αυτοί «πολιτικά πρόσωπα» που θέλουν «να δημιουργήσουν ντόρο και να γίνει αισθητή η παρουσία τους, μιας και έχουν σιωπήσει πολύν καιρό» και βρήκαν ευκαιρία «να φωνάξουν για το αντίγραφο» μιλώντας μάλιστα και για ντροπή των Χιωτών; Για ποιο λόγο όλοι αυτοί άρχισαν μια «διελκυστίνδα δημοσιευμάτων»;
δ) Δε θεωρεί σημαντικό στις μέρες μας να «κάνει τη δουλειά του ένα πολιτικό πρόσωπο» έστω και με «φαιδρά αιτήματα» ακόμη και με σκοπό «να δημιουργήσει ντόρο και να γίνει αισθητή η παρουσία του» αλλά πάντως, σε κάθε περίπτωση, «να κάνει τη δουλειά του»;
ε) Δεν δικαιούται το όποιο «πολιτικό πρόσωπο» να εκφράζεται και αυτό «δίχως να καλλωπιστεί»; Τι θα πετύχει αν σκέφτεται συνεχώς ότι μπορεί να εκφράζει «φαιδρά αιτήματα»;
στ) Αφού είμαστε λοιπόν «απαίδευτοι χωρικοί, έχουμε πάρει τον εαυτό μας πολύ στα σοβαρά και δε βλέπουμε το μαύρο μας το χάλι και την παρακμή μας» και αντί να βλέπουμε τη μαυρίλα του χαλιού μας, δεν κοιτάμε κάτι πιο χαρούμενο, λίγο γαλάζιο, δεν κοιτάμε τον γαλανό ουρανό να ανοίξει η καρδιά μας και τα γκρίζα -και ενίοτε οπλισμένα- γκρίζα τουρκικά αεροσκάφη που στα πλαίσια της ελληνοτουρκικής φιλίας περνοδιαβαίνουν από τη γειτονιά μας συχνά-πυκνά να μας χαιρετίσουν;
ζ) Δε δικαιολογούμαστε, και μόνο εξαιτίας αυτών των αεροσκαφών, να είμαστε καχύποπτοι, ακόμη και «φαιδροί» και «γελοίοι» και να έχουμε «όλη αυτή την πρεμούρα ότι όλοι συνωμότησαν εναντίον μας»;
η) Οι γείτονες μας πόσα «βήματα έχουν προχωρήσει από την εποχή που η Χίος -και η υπόλοιπη Ελλάδα- εντάχθηκε στο νεοελληνικό κράτος»;
θ) Αφού κανείς από την «απέναντι χώρα δεν υπάρχει καμία περίπτωση να απασχολήθηκε» και αφού «όλες αυτές οι αντιδράσεις γύρω από θέματα πάσης φύσεως συμβολισμών παραπέμπουν σε μεσαίωνα», πόσο μεσαιωνικό είναι το γεγονός ότι οι τούρκοι κάθε Μάιο γιορτάζουν την Άλωση της Πόλης, «φτιάχνουν μακέτα με τα τείχη της πόλης και οι στρατιώτες με τις πανοπλίες τους επιτίθενται στην Πόλη» – βλ. http://blogthea.gr/NextStep/aeeaeitho-eieiueocoa/68113-aeuoc-eui-dhieco-eae-oioneeeie-ainoaoiiss.html
ι) Μπορεί κάποιος αν δεν γνωρίζει όλα τα παραπάνω να κατηγορεί τους άλλους «που σπέρνουνε την ημιμάθειά τους»;
ια) Αν, τυχόν, τα γνωρίζει όλα τα παραπάνω γιατί έχει τόσο αντίθετη άποψη;
ιβ) Πόσο άνευ ουσίας είναι αυτά τα «ανούσια θέματα που μαρτυρούν το ανούσιον του χαρακτήρα μας»;
ιγ) Συμφωνώ με τη «σοφή λαϊκή ρήση πως ένας άδειος ντενεκές κάνει φασαρία», όμως «ενάμισυς ντενεκές» πόση φασαρία κάνει; Μας απαντούν οι «εκδόσεις Σμύρνης senocak» με το βιβλίο τους «Bir Buçuk Teneke – Yannis Makridakis – Şenocak Yayınları»;;;
Ανεδαφικές προτάσεις
Θα πρέπει εδώ να πω ότι όλες οι προτάσεις για το που μπορεί να εκτεθεί ο πίνακας της Σφαγής είναι απλά ανεδαφικές διότι:
i) Η Σκοτεινή Φυλακή δεν μπορεί να γίνει εκθετήριο του (με μόνο έκθεμα τον πίνακα).
ii) Στο Τελωνείο θα τον έβλεπαν μόνο όσοι πηγαινοέρχονται στην τουρκία.
iii) η Αίθουσα Αναμονής Επιβατών θα ήταν καλή διότι μπαινοβγαίνει πολύς κόσμος αλλά οι συνθήκες δεν είναι καλές και μόνο οι καπνοί και η ευρύτερη αδιαφορία σε τέτοιους χώρους θα του έκαναν κακό.
iv) Όλοι οι παραπάνω χώροι είναι για διαφορετικούς λόγους μειωτικοί έως και ευτελείς για τον συγκεκριμένο πίνακα.
Μετά από όλα αυτά και αφού θεωρεί:
- Ότι το «αντίγραφο του πίνακα δεν έχει καμία θέση μέσα στο Βυζαντινό Μουσείο, επειδή ούτε καν ο πρωτότυπος πίνακας δεν θα είχε θέση μέσα εκεί» (δηλαδή και ο καημένος ο Ντελακρουά να έπεφτε στα χέρια μας, στις αποθήκες θα κατέληγε και δε θα τον ήξερε κανένας σήμερα).
- Άρα για τεχνικούς λόγους που στηρίζονται στο αληθινό γεγονός ότι ο πίνακας δεν αφορά μια περίοδο της Χιακής βυζαντινής εποχής αλλά είναι μεταγενέστερος. -Και εφόσων δεν έχουμε το Λούβρο κρύφτον στην αποθήκη να μην τον ξεφτιλίζουμε κιόλας ή σε κάποιον άλλο χώρο, ίσως και λίγο μειωτικό δε θα πολυσκάσουμε κιόλας! Για το καλό του πίνακα δηλαδή, όχι για τίποτε άλλο…
ΠΡΟΤΑΣΗ
…Θα κάνω και εγώ τη δικιά μου «φαιδρή» πρόταση που χρόνια τώρα τη σκέφτομαι και δεν είναι αιτία το τωρινό θέμα αλλά αφορμή και έστω γι’ αυτό, θα ευχαριστήσω το συντάκτη του κειμένου που μου έδωσε αυτή την αφορμή.
Αρχικά θα συμφωνήσω μαζί του σε κάτι: στο ότι προκύπτει το ερώτημα που θα τοποθετηθεί ο πίνακας;
1. Επειδή εγώ δεν είμαι από αυτούς που «θέλουν ο πίνακας να είναι σε αποθήκη» και
2. «επειδή όσες συνωμοσίες και να παίζονται κάθε λεπτό στον πλανήτη, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να απασχόλησε κάποιον εκ της απέναντι χώρας η έκθεση ή όχι του αντιγράφου» και άρα
3. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα να φοβόμαστε διάφορες συνομωσιολογίες, τότε
4. Προτείνω λοιπόν δημόσια, μια ιδέα:
Να φτιαχτεί ένας χώρος, έστω και μικρός έστω και νοικιασμένος, όπου θα μπει μέσα ο πίνακας «και θα είναι και πολύ σχετικός με το θέμα του» γιατί αυτός ο χώρος θα είναι ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΣΦΑΓΗΣ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (και χωρίς βαρετά εισαγωγικά). Θα μπορούσε κάλλιστα και υπό αυτές τις συνθήκες να είναι η Σκοτεινή Φυλακή του Κάστρου, τουλάχιστον μέχρι να πολλύνουν αρκετά τα εκθέματα.
Αν δε θέλουν οι τοπικοί άρχοντες (καλώ από εδώ Νομάρχη, Δήμαρχο Χίου, όλους τους άλλους Δημάρχους, τα άλλα μουσεία, πολιτιστικούς φορείς, λοιπούς φορείς, συλλόγους ή απλούς πολίτες με ενδιαφέρον να τοποθετηθούν) θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να βρεθούν κάποιες άλλες λύσεις.
Ίσως ένα τέτοιο μουσείο να μπορούσε ακόμα και με ιδιωτική πρωτοβουλία να το φτιάξει κάποιος -ή σε συνεργασία με το δημόσιο- και να βγάζει και λεφτά αφού θα έχει ενδεχομένως σταθερή προσέλευση κόσμου, τουλάχιστον κατά τους θερινούς μήνες.
Στη χειρότερη περίπτωση πάντως, θα μπορούσε να το διοργανώσει -π.χ. κάποιος σύλλογος- και να το διαχειρίζεται το δημόσιο υπό την επίβλεψη του κάποιου (ειδάλλως, αποθήκη).
Θα είναι ντροπή όμως οι ταγοί μας να μην το διοργανώσουν εκείνοι, όπως είναι ντροπή μας, εμάς των Χιωτών, που δεν το έχουμε κάνει τόσα χρόνια. Εύχομαι να βρεθεί ανταπόκριση και όποιος ενδιαφέρεται ας με φωνάξει να τα πούμε. Δεν είναι δύσκολο, δεν χρειάζεται πολλά πράγματα…
«Έλεος;;»
Άφησα για το τέλος τη φράση «εκλιπαρώ έλεος» που είναι και ο πομπώδης τίτλος του άρθρου…
Δεν είναι δυνατόν όταν αντιμετωπίζεις τη Σφαγή της Χίου την φωνή της οποίας έχουν φιμώσει τοπικοί και εθνικοί φορείς, τα ΜΜΕ, το σχολείο και γενικώς ο κόσμος, πρωτίστως της Χίου, που δεν της έχει δώσει ούτε ένα δεκάκις χιλιοστό από αυτό που της αξίζει, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ να «εκλιπαρείς έλεος» μέσα από τη βολεψιά της Ζωούλας σου, ακόμη κι αν αυτή είναι δύσκολη.
Δεν έχεις το δικαίωμα αυτό, όποιος κι αν είσαι, αν δεν έρθεις πρώτα στη θέση των 43.000 (σφαγμένων μόνο) προγόνων σου (;) οι οποίοι όταν «εκλιπαρούσαν έλεος» (πραγματικό μάλιστα) απλά δεν το είχαν και σφαζόντουσαν.
Και όταν οι προγόνοι σου «εκλιπαρούν» απλά για να βρίσκεται τουλάχιστον μια απομίμηση κάπου κρεμασμένη, έστω και σε μέρος της πλάκας, η οποία όμως δεικνύει την καταστροφή τους και την τραγικότητα του θανάτου τους ΣΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΤΟΠΟ, που τους έχει εντελώς γραμμένους, δεν δικαιούσαι να «εκλιπαρείς έλεος» μόνο και μόνο επειδή δεν έχουν φωνή για να σου απαντήσουν γιατί τότε να ‘ξερες ότι θα τρέχαμε να σε σώσουμε.
Γιατί τούτη η σφαγή γι’ αυτούς είναι χειρότερη, πιο προδοτικιά, έστω κι αν είναι μόνο από αδιαφορία διότι το χέρι που σφάζει δεν είναι οθωμανικό αλλά έχει το ίδιο αίμα…
Δυστυχώς γι’ αυτούς, τα σπαρακτικά τους ουρλιαχτά καταγράφηκαν μόνο σε βιβλία και ξεκουφαίνουν μόνο όσους έχουν την ακοή τους σε αυτή τη συχνότητα, γιατί για τους άλλους, ακόμα και αυτούς που τυχαίνουν να τους διαβάσουν ακόμη και σε φιλμ να ήταν, σε κασέτες ή ψηφιακά αρχεία και Ζωντανοί ακόμα να ήταν, τα αυτιά θα ήταν κλειστά ή θα χαίρονταν κιόλας, όπως έκαναν τότε πολλοί συμπατριώτες τους, ή -κυρίως- θα κοίταζαν πως να τους εκμεταλλευτούν περισσότερο, όπως έκαναν ακόμα περισσότεροι συμπατριώτες τους, αυτοί που κοίταζαν πάνω από τα πάντα σε αυτό τον κόσμο τον μόνο τους θεό, ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΟΥΣ.
Κοίτα λοιπόν, άνοιξε κάνα βιβλίο να μελετήσεις αφού δεν το ‘χεις κάνει, μήπως βρεις κάποιο λόγο να τους ζητήσεις συγγνώμη τουλάχιστον μέσα σου, γιατί έξω σου δε μοιάζει εφικτό…
«Το κείμενο γράφτηκε όπως γράφτηκε», μην «δείχνοντας το πραγματικό συναίσθημα οργής», αφού προσεκτικά «καλλωπίστηκε, μόνο και μόνο για να μείνει στην ιστορία του χιώτικου τύπου, για χρήση μελλοντικών μελετητών, ότι υπήρξανε και άνθρωποι στη σημερινή εποχή που» δεν «εξοργιστήκανε με όλη αυτή τη» γελοιότητα…
Παναγιώτης Ξενάκης
Επειδή δεν έχω λάβει απάντηση εδώ και μία εβδομάδα καλό θα είναι όποιος γνωρίζει τον Γιάννη να τον ενημερώσει για να μη σχηματίζονται λάθος συμπεράσματα και νομίζει ο καθένας τα δικά του…
Να σημειώσω επίσης ότι το θέμα ως ιδιαίτερο άρθρο, έχει δημοσιευθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά sites της χώρας, το http://www.pathfinder.gr με τίτλο: «Πως οι Έλληνες παρουσιάζουμε τους τούρκους;;» και μπορείτε να το διαβάσετε στην παρακάτω διεύθυνση:
http://unews.pathfinder.gr/politics/pws-oi-ellhnes-paroysiazoyme-toys-toyrkoys.html
Π. Ξενάκης
Αρέσκεται στην υποτέλεια στους οθωμανούς ο κ. Μακριδάκης;
Θα δείξει.
Αφήστε Σχόλιο:
Ενημέρωση από aplotaria.gr
Αρχείο
Πρόσφατα Σχόλια
Ομάδες - Σύλλογοι
Πρόσφατα
Σχολιασμένα
Δημοφιλή