Σύλλογος Οικολογίας & Περιβάλλοντος
Τ.Θ. 56 - ΧΙΟΣ 82100
ΙΔΡΥΣΗ
O Σύλλογος Οικολογίας και Περιβάλλοντος ιδρύθηκε το 1989. Την Ιδρυτική διακήρυξη υπέγραψαν περί τα 120 άτομα που προερχόταν από άλλους πολιτιστικούς συλλόγους ή από διάφορες οικολογικές κινήσεις πολιτών. Τον κύριο πυρήνα αποτέλεσαν άτομα που προερχόταν από την Πολιτιστική Επιτροπή του Δήμου Βροντάδου* (στην οποία τότε συμμετείχαν πολλοί καθηγητές, δάσκαλοι, όλοι οι καλλιτεχνικοί κύκλοι του νησιού από τον Λάμπρο τον Παπαδημητράκη, τον Ματθαίο Μουντέ μέχρι την Δέσποινα Τουμαζάνη τον Νίκο Γιαλούρη) και την εκδοτική ομάδα του Περιοδικού “ΣΤΙΓΜΑ” (Νίκο Αναστασάτο, Δημήτρη Αθανασόπουλο, Γιώργο και Νίκο Τσουρο, Μουτσάτσο Γιώργο, Βασίλη Μητσό, Θωμά Καραμουσλή, Νίκο Φράσκο, Αντώνη Τσατσαρώνη).
Τη δεκαετία 1980-1990 τα κύρια οικολογικά προβλήματα εστιαζόταν :
- Στην εγκατάσταση Διαλυτηρίου πλοίων στο Θόλος
- Τους αλλεπάλληλους εμπρησμούς των δασών με αποκορύφωμα τον τριπλό εμπρησμό του νησιού το 1988 όπου η βόρεια, η κεντρική και η νότια πλευρά του νησιού έγιναν στάχτη
- Στην υφαλμύρωση του νερού της λεκάνης του Κορακάρη και των Λιβαδίων και στην καταστροφή των περιβολιών
- Στην άναρχη τουριστική ανάπτυξη κύρια στον Καρφά και τα επακόλουθα της (λύματα κλπ)
- Στην επέκταση του αεροδρομίου μέσα στην πόλη
- Στην εγκατάλειψη των Μνημείων και των αρχαιολογικών τόπων του νησιού: Ανάβατος, Κάμπος, Νέα Μονή, Μονή Μουνδών και Άγιος Γιώργης Πραστιώτης (και τα δυο αυτά μνημεία τότε τα είχανε μετατρέψει σε στάβλους), Βίγλες, κάστρα κλπ
- Στην τεράστια ασύδοτη κυνηγητική πίεση
- Στην καταστροφή του τοπίου και της μορφής της Χίου από τα δημόσια έργα
- Στην καταστροφή των ποταμών
Όλα αυτά συνετέλεσαν στην συσπείρωση όλων αυτών των ατόμων ανεξαρτήτου κομματικής τοποθέτησης με μόνο γνώμονα την παρέμβαση τους για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων του νησιού …
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Η δράση του συλλόγου γενικά επικεντρώθηκε:
- Στην ενημέρωση της κοινής γνώμης για τα προβλήματα του νησιού με συνεντεύξεις, ανακοινώσεις, δελτία τύπου, παραστάσεις σε λαϊκές συνελεύσεις και σε μαζώξεις κατοίκων
- Στη χρηματοδότηση για σύνταξη μελετών και στην εκπόνηση προτάσεων
- Στην άσκηση κριτικής στην τοπική εξουσία μέσα από τον τύπο
- Σε επερωτήσεις στην βουλή των Ελλήνων και στο Ευρωκοινοβούλιο
- Σε παραστάσεις σε Κοινοτικά, Δημοτικά και Νομαρχιακά Συμβούλια
- Σε πρόσφυγες στο Συμβούλιο της Επικρατείας
- Σε διαμαρτυρίες και πικετοφορίες στον χώρο που εστιαζόταν το πρόβλημα
- Σε ενημερώσεις κατοίκων μέσω σχετικών φυλλαδίων
- Στην έκδοση ενημερωτικού φυλλαδίου του Συλλόγου
- Στην παροχή κάθε βοήθειας σε υπηρεσίες, συλλόγους ή άλλους φορείς για την κατάρτιση μελετών και προτάσεων για την διαφύλαξη της φύσης, του περιβάλλοντος και την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς
- Στη δράση με ενεργή συμμετοχή στην ιδέα της ανακύκλωσης. (Ο Σύλλογος πρώτος οργανώνει ομάδα ανακύκλωσης συλλέγοντας, αποθηκεύοντας και μεταφέροντας τόνους χαρτί και αλουμίνιο με νταλίκες στην Αθήνα)
- Στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, όπου μέλη του Συλλόγου επισκέπτονται σχολεία και γυμνάσια
- Στην έκδοση σχετικών ενημερωτικών φυλλαδίων για παιδιά
- Στην κατάρτιση ομάδας προφύλαξης, δασοφύλαξης και κατάσβεσης πυρκαγιών με άμεση επικοινωνία με τα ΠΣΕΑ. (Ο Σύλλογος ήταν ο πρώτος που είχε ενεργό ομάδα για κατασβέσεις πυρκαγιών)
- Στις δεντροφυτεύεις, κλαδέματα και καθαρισμό πυρήνων σε συνεργασία με το Δασαρχείο
- Στην οργάνωση ή συνδιοργάνωση συνεδρίων για το περιβάλλον και την πολιτιστική μας κληρονομιά.
- Στην διάσωση και μεταφορά στα κέντρα περίθαλψης τραυματισμένων ζώων και πουλιών (στην Αίγινα και στην Πάρο)
- Σε συναυλίες και λαϊκά πανηγύρια
- Σε ομιλίες και ημερίδες για το περιβάλλον και τα οικολογικά προβλήματα του νησιού μας
- Στη συμμετοχή στα φιλειρηνικά κινήματα
ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ
Όλα αυτά τα χρόνια ο Σύλλογος αγωνίσθηκε με όλες τις δυνάμεις του χρησιμοποιώντας κάθε νόμιμο μέσο μαζί με άλλους πολίτες, με τους κατοίκους διαφόρων περιοχών καθώς και άλλους φορείς, συλλόγους, υπηρεσίες και μέσα μαζικής επικοινωνίας.
- Για την προστασία και διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς (βοήθησε στην κήρυξη αρχαιολογικών περιοχών με συγκεκριμένα τοπογραφικά και προχώρησε σε εποπτεία των χώρων σε συνεργασία με την αρχαιολογία)
- Την ουσιαστική πυροφύλαξη, δασοφύλαξη, και αναδάσωση και πίεσε με κάθε τρόπο για την κατάρτιση δασολογίου
- Την προστασία βιότοπων και υγροτόπων (Καμπιά, Λήμνος Καρδαμύλων, Πάρπαντα, Χωρή, Μάναγρος κλπ.) και βοήθησε με τον Φ.Ο. Καρδαμυλλων στην σύνταξη σχετικής προμελέτης από την Εταιρία Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς . (Πρόταση Μαρτίνου Γκαιτλιχ)
- Την χωροταξική οργάνωση του νησιού και την κατάρτιση σχεδίου πόλεως.
- Την κήρυξη και την προστασία του Κάμπου, το σταμάτημα ανέγερσης 3 μεγάλων ξενοδοχείων και την κήρυξη αρχοντικών καθώς και την απομάκρυνση των εργατικών κατοικιών από τον ιστορικό ιστό (προσφυγή στο ΣΤΕ)
- Την ουσιαστική ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΤΗ προστασία του Αναβάτου. Αντέδρασε όταν καταστρέψαν το παλιό χωριό
- Την διαφύλαξη των Αρχαιολογικών χώρων: Άγιοι Απόστολοι Βικίου, Κάστρο της Ωριάς στα Καμπιά, Βίγλες, περιοχή Ελίντας, Κάστρο της Χίου, Πραστιά, Μονή Μουνδών, Φανά, Κάστρο Δοτιών και Πισπιλούντας (Τα Μάρκου), Σπήλια Καρδαμύλων, παραδοσιακούς οικισμούς γενικότερα.
- Την κήρυξη του αρχαιολογικού χώρου στα Μαύρα Βόλια και την ανάκληση αδειών που είχαν δοθεί για την ανέγερση τεράστιων ξενοδοχειακών συγκροτημάτων πάνω στην παραλία.
- Την ανάκληση άδειας ανέγερσης εξαώροφου ξενοδοχείου στον αρχαιολογικό χώρο του Ναγού την ανάκληση αδειών για α) κατασκευή διαλυτηρίου πλοίων ,β) σιλό τσιμέντου, γ) αποθήκες καυσίμων στο Θόλος. Η τελευταία περίπτωση είχε σαν κατάληξη την παρέμβαση των ΜΑΤ των Αθηνών …
- Πάλεψε για να μην αποχαρακτηριστούν δασικές εκτάσεις σε περιοχές όπως στο Γιόσωνα και στον Κορακάρη
- Προχώρησε στο ΣΤΕ για την υπόθεση Κορακάρη
- Παλεύει μαζί με τους κατοίκους για να σωθεί το υπό αναγέννηση καμένο δάσος του Βικίου και με άλλους φορείς για να σωθούν οι σπάνιες ορχιδέες από τα κατσίκια
- Αγωνίζεται για να σταματήσει η παράνομη βόσκηση μέσα σε αναδασωτέες περιοχές
- Είπε το όχι σε έργα που καταστρατηγούσαν την φέρουσα ικανότητα του νησιού, έργα μαμούθ, έργα ασύμβατα με το μέγεθος το περιβάλλον και την ιστορία του νησιού (high way, εγκατάσταση 200 τεράστιων ανεμογεννητριών στο 1/10 της έκτασης του νησιού μας στο Αίπος, διαμετακομιστικά κέντρα στα Μεστά αρχικά και αργότερα στην Μακριά Άμμο Σιδηρούντας, καταστροφή του Αίπους από διανοίξεις στροφών, καταστροφή Κλειδούς, καταστροφή του Νότιου Βροντάδου (Αλωνάκια, Κουκουβά, Πραντούνα, Άγιο Μακάριο, Ράκτη από διάνοιξη του δρόμου Βορά -Νότου), το τοιχίο που υποβάθμισε και κατάστρεψε την παραλιακή ζώνη του Βροντάδου.
- Πάλεψε για την απομάκρυνση των νταμαριών από τις Καρυές και του σκυροδέματος από τον Άγιο Κωνσταντίνο (παλιό Νομισματοκοπείο) και παλεύει για να μην εγκατασταθούν νταμάρια στον Ανδρόλακο και στις Βαμβακιές στο Αίπος.
- Την εξολόθρευση και την επικήρυξη της αλεπούς από το δασαρχείο.
- Το κυνήγι γενικότερα σαν ιδέα και το παράνομο κυνήγι και τις ξόβεργες ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ.
- Την δηλητηρίαση ζώων και γενικά πρωτοστάτησε στην περίθαλψη τραυματισμένων ζώων και πουλιών. Δεκάδες πουλιά στάλισαν στα κέντρα περίθαλψης και πολλά απελευθερώθηκαν πάλι στο νησί μας.
- Την παράνομη οικοπεδοποίηση εντος δασών, αρχαιολογικών χώρων, πάνω στο κύμα, καθώς και διανοίξεως δρόμων όπου την πάρει. (Ζανακούντα, Μάναγρος, Ναγός, Αγία Ερμιόνη, Αγία Φωτιά, Καρφάς κλπ.) Για το ποτάμι της Αγίας Ειρήνης προσέφυγε στο ΣτΕ.
- Την κάλυψη και καταστροφή ποταμών (ποτάμι Αγίας Ειρήνης, Ελίντας, Αρμένη, Αγία Μαρκέλλας, Αγιασμάτων κλπ)
- Την ενημέρωση του κόσμου για την επικινδυνότητα του αμίαντου, των PCBs, των φυτοφαρμάκων και άλλων χημικών ουσιών
- Πάλεψε για να απομακρυνθούν έργα επικίνδυνα για την υγεία του πολίτη (σωλήνες Ναγού–όπου πρώτος ο Σύλλογος διαμαρτύρεται και καταγγέλλει την ύπαρξη της λιθανθρακόπισσας σαν υλικό επένδυσης και μεταφέρει την υπόθεση στη Βουλή των Ελλήνων και στο Ευρωκοινοβούλιο ή την τοποθέτηση αμιαντοτσιμεντοσωλήνων σε δίκτυα ύδρευσης)
- Αγωνίσθηκε για την ποιότητα ζωής και της υγείας των κατοίκων, μεγεθύνοντας στην σωστή διάσταση του, το πρόβλημα της υφαλμύρωσης των νερών σε Κορακάρη και Λιβάδια
- Βοήθησε στην κατάρτιση της πρότασης για την ένταξη του βόρειου τμήματος του νησιού στο πρόγραμμα NATURA 2000
- Πάλεψε για το σταμάτημα χωματερών αναδεικνύοντας ακομα από το 1990 το πρόβλημα του σκουπιδότοπου στης Κόρης το Γιοφυρι
- Έδωσε μάχες για να σταματήσει η ρύπανση των θαλασσών μας από τα λύματα κύρια αυτών των ξενοδοχείων (Καρφάς)
- Προσπάθησε να σταματήσει την καταστροφή του μοναδικού συγκροτημένου αρχαίου νεκροταφείου του τρίτου αιώνα π. Χ. στο Ριζάρι
- Συνεργάστηκε με την Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση όσο αφόρα την συλλογή δεδομένων για το πρώτο LEADER, την οριοθέτηση μονοπατιών, στο τρόπο προφύλαξης του νησιού, χωροθετηση λατομικών ζωνών κλπ
- Προσπάθησε να αποτρέψει την καταστροφή τμήματος του Τούρκικου δρόμου
- Κάλεσε το ΙΓΜΕ για ενημέρωση σχετικά με το πρόβλημα του νερού
- Είπε όχι στην επέκταση του αεροδρόμιου μέσα στη πόλη και πάλεψε συμμετέχοντας με άλλους φορείς και τους θιγόμενους κατοίκους προσφεύγοντας στο ΣΤΕ 4 φορές
- Πάλεψε για να κηρυχτεί η Κλειδου και να μην γίνουν παρεμβάσεις στην περιοχή από το γεφύρι του Αγίου Στεφάνου και μέσα αλλά στο υποβαθμισμένο τμήμα μεταξύ του γεφυριού του Αγίου Στεφάνου και του αντίστοιχου των Λιβαδιων.
- Συμμετείχε σε όλες τις κινητοποιήσεις για την ειρήνη και πρωτοστάτησε σε κινητοποιήσεις για την φιλία μεταξύ των λαών
Γενικά 20 χρόνια τώρα ανάλωσε όλες τις δυνάμεις του για το περιβάλλον και τον άνθρωπο της Χίου. Πάντοτε στηρίζοντας την επιχειρηματολογία στην κείμενη Ελληνική νομοθεσία και στο Σύνταγμα υποστηρίζοντας πως αν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις επιδείκνυαν ανάλογο σεβασμό και ευαισθησία στο γράμμα του νόμου τα πράγματα για το περιβάλλον θα ήταν τελείως διαφορετικά.
Είκοσι χρόνια μετά οι στόχοι που επεδίωξε παραμένουν το ίδιο επίκαιροι. Φανταστείτε ότι ακόμα στις βρύσες μας το καλοκαίρι τρέχει αλάτι και -αλλοίμονο- υδράργυρο.
Η δημιουργία αυτόνομου ισχυρού υπουργείου περιβάλλοντος παραμένει όνειρο θερινής νυκτός.
Νέοι αναπτυξιομανείς νόμοι εφευρίσκονται για να δώσουν πιο εύκολα τα νησιά βορά στην τουριστική υπανάπτυξη και στο τσιμέντο… Ξεπουλιούνται τα πάντα.
Δασολόγια, χρήσεις γης χωροταξικά όλα στις εκάστοτε κυβερνητικές καλένδες.
Από την άλλη δείτε το πενταόροφο που η αρχαιολογία επέτρεψε να κτιστεί ανάλγητα στο Ιερό Άλσος του Ναγού και την ισοπέδωση του Γιόσωνα …
Δείτε την καταστροφή που έγινε στο αρχαίο νεκροταφείο στο Ριζάρι.
Δείτε την άναρχη δόμηση.
Δείτε την ρυμοτόμηση κτημάτων και κατασκευή συγκροτημάτων διώροφων κατοικιών (μεζονέτες) στην κηρυγμένη περιοχή του Κάμπου. Δείτε τις πισίνες που ξεφυτρώνουν δίχως αυτό να επιτρέπετε.
Δείτε την τραγική εικόνα που παρουσιάζει η πόλη της Χίου.
Δείτε το πόσο εύκολα ο Δήμος Ομηρούπολης άφησε να υποβαθμιστεί η παραλιακή ζώνη του Βροντάδου και παρέδωσε ανερυθρίαστα το Αίπος να μετατραπεί σε ένα απέραντο λατομείο (και αύριο σε ένα αχανές εργοστάσιο ανεμογεννητριών).
Η ανακύκλωση δεν έχει προχωρήσει.
Η λαθροθηρία συνεχίζεται. Η παράνομη βόσκηση το ίδιο.
Η Κρίνα παραμένει κλειστή, η Μονή Μουνδών κινδυνεύει, το Κάστρο, ο Ανάβατος, το Κάστρο της Ωριάς.
Μάχες κερδήθηκαν πολλές ο πόλεμος όμως για την ποιότητα ζωής του ανθρώπου συνεχίζεται. Η άγνοια η έλλειψη παιδείας και ως εκ τούτου και ευαισθησίας είναι οι στόχοι που θα πρέπει να κερδηθούν μέσα από σωστή περιβαλλοντική ενημέρωση κύρια μέσα στα σχολεία.
Ελπίζομαι πως αύριο οι νέοι άνθρωποι με μεγαλύτερη ευαισθησία θα προσεγγίζουν τα ζητήματα ανάπτυξης του νησιού μας με γνώμονα την φέρουσα ικανότητα, την ταυτότητα και φυσικά την αειφόρο προοπτική διαχείρισης και ανάπτυξης του νησιού μας.
Έτσι μονάχα ελπίζομαι πως οι κυβερνόντες θα σταματήσουν να διαχειρίζονται το νησί σαν αποικία τους …