Η οικογένεια Σκαραμαγκά

4

Το 30ο μέρος του αφιερώματος του Βασίλη Αγιαννίδη στον Κάμπο της Χίου με τα σπίτια της οικογένειας Σκαραμαγκά

Διαβάστε εδώ το εισαγωγικό σημείωμα του αφιερώματος

Πρόκειται για παλαιά βυζαντινή οικογένεια η οποία αναφέρεται στα χρονικά της Αυτοκρατορίας από τον 12ο αιώνα. Εγκαθίσταται στη Χίο τον 16ο αιώνα, εμφανίζεται σε γραπτές πηγές στο νησί από το 1600 και η γενεαλογία της ξεκινά από το 1560. Χωρίζεται στους κλάδους των Βουδομάτη, Καλούπα, Μακαράνα και Κοκού. Τα μέλη της οικογενείας ασχολούνται κυρίως με το εμπόριο και βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη από το 1733 και στην Σύρο, στην Αγγλία, στην Γαλλία, στην Αυστρία και στην Ρωσία μετά το 1822. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν οι:

  • Αμβρόσιος Πέτρου Σκαραμαγκάς του κλάδου Μακαράνα (1780-1864, μετάλλιο του Τάγματος του Σωτήρος), μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Εκστρατείας του Φαβιέρου το 1827 για την απελευθέρωση της Χίου.
  • Εμμανουήλ Γεωργίου Σκαραμαγκάς του κλάδου Καλούπα (1782-1865), μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Εκστρατείας του Φαβιέρου το 1827 για την απελευθέρωση της Χίου.
  • Ζαννής Νικολάου Σκαραμαγκάς του κλάδου Καλούπα (1793-1883, Ιππότης του Αυτοκρατορικού Τάγματος του Σιδηρού Στέμματος και του Τάγματος του Σωτήρος). Πήρε τον κληρονομικό τίτλο του Ιππότη (Ritter) Scaramanga von Altomonte από τον Αυτοκράτορα της Αυστρίας Φραγκίσκο-Ιωσήφ Α΄ το 1872.
  • George John Scaramanga του κλάδου Καλούπα (1897-1971), διακεκριμένος πιλότος της R.A.F. κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Distinguished Flying Cross, U.K.
  • James John Scaramanaga του κλάδου Καλούπα, (1798-1918), διακεκριμένος πιλότος της R.A.F., σκοτώθηκε κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το 1822 απαγχονίστηκαν τέσσερα μέλη της οικογενείας Σκαραμαγκά. Άλλα δεκαπέντε τιμήθηκαν με δεκατέσσερα μετάλλια διαφόρων τάξεων του Τάγματος του Σωτήρος (Ελλάς), τέσσερα με μετάλλια του Τάγματος του Αγίου Στανισλάου, ένα με μετάλλιο του Ευγενούς Τάγματος του Αγίου Βλαδιμήρου, ένα με μετάλλιο του Τάγματος της Αγίας Άννης (Ρωσία), δύο με μετάλλια του Τάγματος του Φραγκίσκου-Ιωσήφ (Αυστρία), ένα με μετάλλιο του Τάγματος του Στέμματος (Ιταλία), ένα με μετάλλιο του Τάγματος του Αγίου Δανιήλ (Μαυροβούνιο), δύο με μετάλλια του Τάγματος του Λέοντος και του Ήλιου (Περσία) και ένα με μετάλλιο του Τάγματος του Παναγίου Τάφου.

Ενδεικτική βιβλιογραφία: Philip Argenti, Libro d’Oro de la Noblesse de Chio, 1-2, London 1955, Γεωργίου Ζολώτα, Η Ιστορία της Χίου, 1 Β, Αθήνα 1923, Γεωργίου Κανδύλη, Τρεις Οικογένειες της Μεγάλης Διασποράς, Χίος, Πόντος, Ρωσία 1822-1924, Αθήνα 1994.

Θυρεός της οικογενείας Σκαραμαγκά
Θυρεός της οικογενείας Σκαραμαγκά
Το τοπογραφικό του Κάμπου του Arnold Smith όπου σημειώνονται οι ιδιοκτησίες των Σκαραμαγκά
Το τοπογραφικό του Κάμπου του Arnold Smith όπου σημειώνονται οι ιδιοκτησίες των Σκαραμαγκά

1. Γκιάζου. Αναφέρεται στις σελίδες 190 και 355 στον Κάμπο του Περρή, νούμερο 16 στο τοπογραφικό του Smith, νούμερο 160 στο τοπογραφικό του Ζολώτα και νούμερο 33 στο φύλλο Η΄ στον χάρτη του Μαστοράκη. Πρόκειται για το βόρειο τμήμα του «Αργέντικου». Κατά τον Smith υπήρξε αρχικά ιδιοκτησία Αργέντη. Κατά τον Περρή ανήκε αρχικά, όπως και το υπόλοιπο «Μακαράνικο», στους Συναδινούς, κατόπιν στους Σκαραμαγκά, μετά στους Σκαναβή, έπειτα σε έναν Τούρκο και αργότερα στους Δημητριάδη. Από τους Δημητριάδη το ένα μέρος πωλήθηκε στην οικογένεια Φακίρη και από εκείνην στους Αργέντες και το άλλο μέρος πωλήθηκε στη οικογένεια Σιδερικούδη και από εκείνην στους Δροσινούς.

2. Γκιάζου. Το «Μακαράνικο» ή «ο πύργος στις Κουκουναριές». Αναφέρεται στις σελίδες 186-189 και 501 στον Κάμπο του Περρή, νούμερα 17 και 20 στο τοπογραφικό του Smith, νούμερο 12 στο τοπογραφικό του Ζολώτα και νούμερο 30 στο φύλλο Η΄ στον χάρτη του Μαστοράκη. Αρχικά ιδιοκτησία Συναδινού, κατόπιν Σκαραμαγκά, μετά Σκαναβή, έπειτα Τούρκικο, αργότερα Δημητριάδη, κατόπιν Σιδερικούδη και τέλος Δροσινού. Ο Ζολώτας στην σελίδα 611 αναφέρει πως από τους Σκαναβή πέρασε στους Γαλάτες. Λέγεται ότι στον πύργο που υπήρχε σε αυτό το περιβόλι και ανήκε στους Σκαναβή φιλοξενήθηκε ο Σουλτάνος Abdűlmecit II όταν επισκέφτηκε την Χίο το 1845.

3. Κάμπος. Αναφέρεται στην σελίδα 450 στον Κάμπο του Περρή, νούμερο 1 στο φύλλο Ι΄ στον χάρτη του Μαστοράκη. Αρχικά ιδιοκτησία Σκαραμαγκά, κατόπιν Μπουλαζέρη, μετά Σκαναβή και έπειτα Νεαμονίτη.

4. Μαρουλού. Αναφέρεται στις σελίδες 217 και 450 στον Κάμπο του Περρή, νούμερο 90 στο τοπογραφικό του Smith, νούμερο 254 στο τοπογραφικό του Ζολώτα και νούμερο 17 στο φύλλο Ζ΄ στον χάρτη του Μαστοράκη. Αρχικά ιδιοκτησία Σκαραμαγκά, κατόπιν Σκυλίτση, έπειτα Τσιμπηνού και μετά Βασιλειάδη. Ο Περρής το αναφέρει σαν ιδιοκτησία του κλάδου Αραμπά και ο Smith του κλάδου Ορφανών.

5. Σέρμπα. Ο ναός του Αγίου Ιωάννη Βουδομάτη ανήκε αρχικά στην οικογένεια Σκαραμαγκά και κατόπιν στην οικογένεια Ψύχα. Πιθανόν υπήρξαν ιδιοκτήτες και του παρακείμενου περιβολιού. Αναφέρεται στην σελίδες 452 και 453 νούμερο 172 στο τοπογραφικό του Smith, νούμερο 81 στο τοπογραφικό του Ζολώτα, νούμερο 19 στο φύλλο Ε΄ στον χάρτη του Μαστοράκη.

6. Σιερό. Ο ναός της Παναγίας Αγιοδεχτεινής και το περιβόλι προς τα ανατολικά ανήκε στην οικογένεια Σκαραμαγκά. Αναφέρεται στην σελίδα 452 στον Κάμπο του Περρή, νούμερο 33 στο φύλλο Δ΄ στον χάρτη του Μαστοράκη.

7. Καλαμπάκα. Νούμερο 185 στο τοπογραφικό του Smith. Ενσωματώθηκε στο Σαλβάγικο από την οικογένεια Καλουτά.

Άλλες οικογένειες

Aγέλαστοι | Αργέντες | Αυγερινοί | Βλαστοί | Βούροι | Γαλάτες | Γριμάλδη | Δαμαλά | Ζυγομαλά | Καζανόβα | Καλβοκορέση | Καλουτά | Καράλη
Καστέλλη | Κοντόσταυλοι | Κορέση | Μάξιμοι | Μαυροκορδάτοι | Πασπάτη | Πετροκόκκινοι | Πρασακάκη | Ράλλη | Ροδοκανάκη | Ροΐδη
Σαλβάγοι | Σγούτα | Σεβαστόπουλοι | Σεκιάρη | Σκαναβή | Σκυλίτση | Τζίφοι | Τσιτσίνια | Φραγγιάδη | Χρυσοβελόνη

Κατάγεται από τη Χίο, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και εργάζεται στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου. Πρόεδρος του Φιλοζωικού Συλλόγου Χίου (2002-2003, 2004-2005, 2008-2009, 2010-2011, 2014-2015), Πρόεδρος του Ροταριανού Ομίλου Χίου (2009-2010), Πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (2011-2016), Μέλος της Εραλδικής και Γενεαλογικής Εταιρείας Ελλάδος, του Φιλοτεχνικού Ομίλου Χίου και του Συλλόγου Οικολογίας και Περιβάλλοντος Χίου.

Συζήτηση4 Σχόλια

  1. Βασίλης Αγιαννίδης

    Ναι, σύμφωνα με το Νίκο Περρή η περιοχή όπου δημιουργήθηκαν τα ναυπηγεία ανήκε στην οικογένεια Σκαραμαγκά (τόμος 2, σελίδα 452). Βασίλης Αγιαννίδης

  2. Βασιλική Σοφια Σκαραμαγκά

    Μπραβο που καποιος ασχολείται με την ιστορία του νησιού και με αυτούς που την δημιούργησαν

  3. Anthi RAZH Gatanas

    Eimai polu YPERIFANH gia Thn OIKOGENEIA ths MHteras MOU DESPOINAS Skaramaga RAZH to Genos Antwniou NIKOLAOU Skaramaga!! PRAGMATIKA OLH H OIKOGENEIA SKARAMAGA HTAN OLOI LEVENTES ARISTOKRATIKH OIKOGENEIA!!
    Xairomai idiaitera POU ematha Oti to Shmerino ARGENTIKO HTAN H KATOIKIA TOU PROPROPAPPOU MOU ENA YPEROXO ARXONTIKO ME MARMARINO MEGALO SYNTRIVANI KAI APERANTOI KHPOI GYRW TOU!! Pragmatika ena panorama!! Thelw Na euxaristHsw ton BassilH Agiannidh YIA AUTH Thn yperoxH apokalupsh!!

Άφησε σχόλιο